Qualityfreaks
Vorige
pagina
E-mailadres: info@saunastudie.nl
Saunastudie
Auteursrecht
Erik Bierenbroodspot 
Disclaimer
Vraag?

 

 

 

Studiecentrum.
Saunagebruik.
Saunabedrijven.
Opleidingen.
Vacatures.
Leveranciers.
Adverteren.
Nieuwsbrief.
Weer & verkeer.
Contact.

Direct zoeken in saunastudie.nl met Google. Voer uw zoekwoord in:

Stel een vraag over sauna
Nieuws.
Sitemap.
Gastenboek.
Qualityfreaks.

Coaching & management

www.qualityfreaks.biz

 

Centraal bestelsysteem:

www.saunawebshop.com

 

Training & opleiding

www.wellnessprofs.nl

Wat gebeurt er met ons lichaam tijdens het saunabad

Laten we nu eens gaan kijken wat er allemaal tijdens een saunaronde gebeurt.
                            
We gaan alle onderdelen die we over het algemeen in een Nederlandse commerciële sauna tegen kunnen komen eens langs en koppe­len dit aan ons lichaam. Meteen nemen we een verantwoorde saunarouting mee in de volgorde. Mogelijk zijn niet alle besproken faciliteiten opgenomen in uw bedrijf, maar u kunt hierover wel vragen van gasten verwachten!
Toilet
Het is raadzaam het toilet te bezoe­ken voordat een sauna­ronde wordt gestart. Tijdens de sauna wordt de nier­functie namelijk (beperkt) gestimuleerd terwijl de saunagast zelf een ont­spannen houding gaat aanne­men. Enfin, u begrijpt het wel, uw saunagast zit net vijf minuten in de warmte en kan er weer uit. Natuurlijk adviseren wij als professional het toilet voor de dou­che als voorreiniging. De aan de oppervlakte achtergebleven bacteriën en de ureum­resten worden zo meteen wegge­spoeld. Onderschat dit probleem niet. Er vinden heel wat toiletbezoeken per dag plaats.
                                                                      
Hygiëne
Wij verwachten van onze gasten dat zij zichzelf aan een grondige schoon­maakbeurt onderwerpen voordat er van de eigenlijke sauna gebruik gaat worden. Onder de warme douche openen de poriën van de huid zich waardoor er met (ontvetten­de) zeep een aanvaard­bare hygiëne ontstaat. Met lauw of koud water zullen de huidporiën gesloten blijven waar­door een min­der diep effect wordt verkregen. Door het werken van de poriën (lees dit als spierwerking), wordt het bloedvatenstelsel al wat extra gestimuleerd. Het zelfde gaat op voor het:

Warm voetbad
Uw saunagast mag dit zien als een kleine voorbereiding van het lichaam op de sauna. De bloedsomloop wordt hier gestimuleerd en er vindt een goede doorbloeding van de huid plaats. Hierdoor gaan de poriën in de huid open gaan staan en het zweetpro­ces wordt al in gang gezet. Vanuit de kant van de hygiëne bekeken, is dit een mooie plaats waar onder optimale condities voet- desinfec­tie kan plaatsvinden. Het belangrijkste resultaat van het nemen van een warm voetenbad is psychologisch. Over het algemeen zijn wij Neder­landers, ge­jaagd. Door deze gejaagdheid kunnen wij niet profiteren van de rust die van de sauna uit gaat. In tegendeel, de sauna wordt als niet prettig ervaren. Nu geeft het voetenbad net die vijf a tien minuten rust die nodig is om redelijk ontspan­nen de sauna in te kunnen gaan.

De sauna
In de sauna (men noemt het ook wel "zweethok" of "cabine"), moet ons lichaam "vechten".  
Als eerste wil ik even opmerken dat Nederland een vrij vlak klimaat heeft. Wij kennen eigenlijk geen extreme warmte of koude. Ons lichaam heeft hier dus ook geen reactie op leren geven. Dit verklaart ook waarom wij sauna moeten leren. De eerste keren zullen wij tot minder resultaat komen dan wanneer wij ons als ervaren saunaganger kunnen kwalificeren. In de cabine heerst een temperatuur van ongeveer 50oC bij de vloer tot een 100 a 110oC  aan het plafond. Om het lichaam niet te zwaar te belasten, is het aan te raden in de cabine te gaan liggen, of te gaan zitten met opge­trokken knieën. Hierdoor bevindt het li­chaam zich zoveel moge­lijk in één tempera­tuurvlak. De sauna is erg droog waar­door warmte geleiding via de lucht praktisch uitgesloten is. De opwarming vindt plaats door middel van infraroodstraling vanaf de wanden (bovenkant) en het plafond. Deze infraroodstraling kan intensief en diep in de huid doordringen. Tijdens de eerste paar minuten openen de huidporiën zich en komen onze zweetklier­tjes in actie. Door in­vloed van de warmte vindt er in ons lichaam een vaatver­wijding plaats. Aangezien er een gelijk volume aan vocht in ons vaat­stelsel aan­we­zig is zal de bloed­druk hier­door iets gaan afne­men. Ons li­chaam probeert dit te corrige­ren door de hartwerking iets aan te zet­ten om zo vol­doende bloed te laten circule­ren. Door de rustsituatie van het lichaam neemt deze na een paar minuten al weer af. We heb­ben in het vorige hoofd­stuk al gezien dat we zweten om ons lichaam door middel van verdamping te koe­len. We zweten altijd. Het valt alleen pas op als we meer zweten dan er kan ver­dampen. Reacties als "ik kan niet zweten" zijn dus onzin, maar het is wel zo dat ons lichaam optimaal zweten kan trainen. We gaan makke­lij­ker zweten als we regelmatig de sauna in gaan, of bijvoorbeeld vaak sporten. Ook mensen die regelmatig naar warme landen gaan zweten over het algemeen makkelijker.
Dit houdt dus ook in dat een “beginneling” het minder lang vol kan houden in de cabine dan een getraind iemand. Ook hebben we gezien dat het vocht dat nodig is om te zweten direct uit ons bloed betrokken wordt, waar­door onze bloeddruk nog wat meer zal gaan dalen. Gelukkig hebben wij in ons lichaam vochtdepots liggen en kunnen onze organen heel wat vocht "missen" zodat dit tekort aangevuld kan worden. Dit houdt in dat onze organen tijdens het saunabad kort minder gaan functioneren. Om deze reden moeten we dan ook niet vlak voor ons sauna­bezoek een flinke maaltijd nuttigen. Sommigen krijgen hier last van.
Ons zweet kan in de droge sauna vrij makkelijk verdam­pen, maar we komen hier wel een probleem tegen. Als wij in de sauna lucht inademen met een tempera­tuur van 80 a 100oC met een relatieve vochtigheid van 15% of hoger zal er waterdamp op onze longblaasjes neerslaan (condenseren). Hierdoor zal het opnemen van zuurstof en afgeven van kool­zuur be­moeilijkt worden. En dat in een omgeving waar al relatief weinig zuurstof voor handen is. Overigens beslaan de longen niet altijd. Bij dezelfde temperatuur met een 5% rela­tieve luchtvochtig­heid, zijn de longen hier vrij van om dat het dauwpunt zich verlegt heeft. Sommige mensen ervaren het als pret­tig als de longen vochtig worden, andere mensen hebben dit liever niet (het probleem bij de opgieting). Als we weten dat de zuur­stof/koolzuur uitwisseling bemoei­lijkt wordt, terwijl ons lichaam moet afkoelen weten we meteen waarom we in de warmte geen warmteproducerende spierarbeid moeten opwekken. Met andere woor­den: Uw saunagast moet zich zo rustig mogelijk houden en zelfs het liefst geen of geen luide gesprek­ken voe­ren. Men spreekt wel eens van een vagusprikkel in de sauna. Dit is de tiende hersen­zenuw (nervus vagus) die voor de prikkel- overdracht tussen de hersenen en de lon­gen,het hart en een aantal andere organen zorgt.
Na ongeveer tien minuten schiet het menselijke afkoelmechanisme tekort. De lichaamstempe­ra­tuur begint op te lopen en de mens krijgt de neiging eruit te willen. Nu, dit moet dan ook. Ons li­chaam zal dat moment een inwendige (kern)temperatuur  hebben dat ligt tussen de 38 en 39,5oC. en het lichaam krijgt het moeilijk. Adviseer uw gasten nooit te blijven zitten bij een gevoel van eruit willen. Eveneens moet men niet ogenblikkelijk de sauna uitlo­pen. U hebt immers gezien dat de bloeddruk vrij laag kan zijn. Als uw saunagast vanuit een ligpositie ineens opstaat, kan het bloed letterlijk naar beneden zakken en uit het hoofd trekken. Dit resulteert soms in duize­lingen en een enkele keer zelfs tot flauwvallen. Nee, u adviseert uw gasten eerst even te gaan zitten met de voeten naar beneden. Het lichaam moet even aan de vertica­le stand wennen. Na twee a drie minuten zitten met de benen naar beneden mag rustig de cabine uitgelopen worden. Het hangt dus sterk af van de werking van ons afkoelmecha­nisme en van onze omvang (een dun en klein iemand is veel sneller opge­warmd dan een groot en stevig iemand), hoe lang we in de sauna kunnen blijven.
Het stoombad
De reacties van het lichaam in een stoombad zijn nagenoeg dezelfde als die in de sauna.  Er zijn echter toch een paar ver­schillen. In het stoombad vindt altijd condensatie op de long­blaasjes plaats en de opwar­ming van de huid is heviger maar minder diep. De lucht in een stoombad bevat namelijk 100% relatieve lucht­vochtig­heid. Hier­door kan de warmte goed geleiden via de lucht en de wa­ter­damp conden­seert direct op ons koelere lichaam. Condensatie is het tegenovergestelde van verdamping en hier komt warmte bij vrij. Deze warmte wordt ook aan onze huid afgegeven. Deze factoren zorgen er voor dat ons zweet heel moeilijk kan verdampen (of eigen­lijk niet kan verdampen). Bij een tempera­tuur boven de 55 graden C. lopen we dan ook brandwon­den op. Om deze reden is de tempe­ratuur van het stoombad altijd onder de 50oC. Door alle factoren voelt het stoombad vaak warmer aan dan de saunacabine.

We gaan naar buiten, of als hier geen mogelijkheden voor zijn voor een open raam staan om rustig een aantal teu­gen frisse buitenlucht in te ademen. Dit dient ervoor om het geconden­seerde longoppervlak van vocht te ontdoen zodat de uitwisse­ling tussen zuurstof en koolzuur weer normaal plaats kan vin­den. We zweten nog wat na, lopen rustig zonder inspannin­gen wat heen en weer (diep uit­ademen is belangrijker dan ineens een grote teug lucht binnen te halen). Na een paar minuten begint het lichaam aan de oppervlakte zijn normale temperatuur en functies terug te krijgen en kunnen we inten­siever gaan afkoelen.

De afkoeling
Of pastor Kne­ipp (1821-1897) gelijk heeft kunnen we over discus­siëren, maar zijn afkoelmethode wordt binnen de sauna­wereld veelvuldig toegepast. Het berust eigenlijk op de menselijke reactie. Wat zien we als er iemand een koud zwem­bad in moet? Hij of zij stopt eerst een teen in het water, waarna de an­dere voet volgt. Na een kniel voor het bad worden de beide armen nat gemaakt, met de natge­maakte armen gooien we een plons over onze borst waarna we ons lichaam aan het water toevertrouwen. Met de afkoelslang doen we eigen­lijk niets anders. De bedoeling is om het lichaam te koelen zodat onze bloedvaten onder invloed van deze kou niet ineens, maar stap voor stap gaan sa­mentrekken. Om het hart niet te veel te be­lasten is het de bedoeling om te beginnen met koelen zo ver mogelijk van het hart af. We starten bij het rechterbeen en eindi­gen met het hoofd. Als uw saunagast nu toch in één keer vanuit de sauna met een plons in het dompelbad wil springen, neemt hij of zij het risico dat door de optredende bloeddrukverho­ging (alle vaten vernauwen zich ogenblikkelijk), een te grote hartbelasting veroorzaakt wordt. Veel mensen houden er een enorme hoofdpijn aan over. Daarnaast is het vanzelfsprekend absoluut niet hygiënisch om bezweet van de baden gebruik te maken. Wat ik hier mee wil zeggen is dat afkoelen erg belang­rijk is, maar doe dit met discipline. Uw gasten hoeven niet exact de methode van Kneipp toe te passen, maar koel rustig stap voor stap af en dat koude dompel­bad is echt geen must. Liever langdurig afkoelen in 20oC dan een paar seconden in 12oC. We moeten immers ook dieper gelegen lichaamsdelen koelen.

Het zwembad
Aangenomen dat we onder afkoelen verstaan; datge­ne wat wij ondergaan beneden onze lichaamstempe­ratuur, zullen we hier het zwemmen ook moeten on­derbren­gen. Het zwem­bad is een onderdeel van de afkoeling ook al heeft het water een tempe­ratuur van 30oC. Uw gasten kunnen rustig zonder te veel in­span­ning blijven zwemmen totdat zij het koud krijgen. Hier geldt weer het zelfde, het lichaam heeft mecha­nismen om de lichaamstemperatuur zo veel mogelijk te handhaven (warmte afgifte uit de organen, en door de vaten te vernauwen, zodat de opper­vlakten zo optimaal mogelijk van "warm bloed" wor­den voor­zien). Dit mechanisme schiet tekort en de lichaamstemperatuur komt beneden normaal. Veel mensen lossen dit op door stevig een aantal baantjes te trekken waarbij de spierarbeid warmte afgeeft. Aangezien het lichaam passief hard ge­werkt heeft is dit af te raden.

Het bubbelbad
De afgelopen jaren heeft het bubbelbad (hot whirlpool) haar in­trede binnen de Nederlandse sauna ge­daan. Het bad heeft een watertemperatuur van 39 tot soms wel 41 gra­den C. Vooral de laatst genoemde temperatuur is zo heet dat men bijna brandwonden op loopt. We hebben gezien wat afkoelen is en dit zelfde geldt voor opwarmen. Het bub­belbad heeft een temperatuur die ligt boven onze li­chaamstempera­tuur en vormt een opwarming van ons li­chaam. En ik mag wel stellen dat dit misschien wel de meest intensieve opwarming van de hele saunaronde is. Ons lichaam kan onder het wateroppervlak niet meer zelf koelen. Het enige dat ons rest is via het hoofd en via de uitademing warmte af te voeren. Voor de rest kun­nen onze organen we weer iets warmte opslaan na de afkoelpe­riode. U begrijpt dat de directe over­bren­ging van warmte (we zitten in het warme wa­ter)niet te lang moet duren.We zullen in het bubbelbad wel geen lichaamstempe­ratuur van 39 graden C. krij­gen, maar dit is genoeg voor een zeer loom gevoel.  Naast  de discussie of men het bubbel­bad binnen de sauna­ronde in moet passen, denk ik dat het in ieder geval niet langer dan zo'n vijf minuten mag duren. Als U van dit bad gebruik maakt moet U dit dan ook zien als opwarming en dus het lichaam weer laten koelen door bijvoorbeeld nog even te gaan zwemmen.

Het zelfde verhaal gaat op bij warme kruidenbaden, al is de temperatuur van deze baden vaak wat lager gehouden. De damp van kruiden of essentiële oliën kunnen een inwer­king hebben op onze slijmvlie­zen en kunnen vaatre­acties teweeg brengen, vooral in de longen. Het is mogelijk door toevoeging van kruiden en oliën in te spelen op het welbeha­gen (het gevoel) van de mens.

Het voetenbad
Het voetenbad komt in de saunaronde nog eens terug. We hebben afge­koeld en zonder dat we ons opgefriste lichaam weer loom en moe te maken willen we toch graag warm afslui­ten. Door de opwarming van onze voetzolen gaat ons bloed weer wat snel­ler stromen en wordt de warmte binnen ons lichaam ver­spreidt. De capillaire (heel kleine bloedvaatjes) in onze huid worden goed gevoed, waardoor een tintelend gevoel kan optreden en bij sommigen rode vlekken kunnen ontstaan.

Rusten
Veel, voornamelijk ervaren saunalief­hebbers, zie je meerdere saunaronden achter elkaar "draaien". Zeker als niet ervaren sauna­ganger is dit echter af te raden. Het lichaam moet even acclimatise­ren. Uw gasten zullen merken dat de sauna pretti­ger ervaren wordt als er tussen de ronden door minimaal een kwar­tier rust is. Zo kan het lichaam volledig herstellen en kan het vochttekort in het lichaam weer wat aanvullen. (Er kan een halve tot soms een liter verdwe­nen zijn.)
De aanbevolen dranken zijn over het algemeen, vruchtensap en (sinaasappel­sap). Alcohol moet worden ontraden. Het lichaam neemt alcohol snel op tijdens de herstelperiode en kan slecht verwerkt worden. Dit geldt overi­gens ook voor nicotine uit tabak.

De zonnebank
Het is gebleken dat zonnen tussen saunarondjes meer effect heeft dan zonder de sauna. Melanine (opgeslagen pigment) wordt makke­lijker vrij­gemaakt omdat de huid schoon is en open staat, zodat het licht minder reflecties tegenkomt.


Lichaamsmassage
Men­sen die een li­chaamsmassage verzorgen, geven mensen vaak het advies een saunarondje te 'draaien' vooraf­gaan­de aan de massage. De spieren zijn mak­kelijker te bereiken, de door­bloeding en ontspan­ning zijn vaak opti­maal. Als er meer­dere rondjes gemaakt zijn, kan het weef­sel te slap worden voor een goede massage, maar ieder zijn of haar voor­keur.

.