Direct zoeken in saunastudie.nl met Google. Voer uw zoekwoord in:
Warmte, de temperatuur is nietszeggend.
Deel 3: Warmteoverbrenging
In de vorige uitgave van Leisure management zijn we geëindigd met de luchtvochtigheid en heb ik met u afgesproken in deze uitgave door te gaan met de warmteoverbrenging op het lichaam tijdens het saunabad.
Confectiewarmte
Warmte kan op diverse manieren worden overgebracht. De beweging die ontstaat bij het stijgen van warme lucht en het dalen van koelere lucht noemen wij convectiewarmte. Boven de saunakachel ontstaat een stijgende warme kolom van lucht die zich verspreidt onder het plafond. Normaliter zal de wat afgekoelde lucht dalen in de hoek tegenover de kachel, tenzij er andere warme onderdelen of koudebruggen in de saunacabine aanwezig zijn. Ik denk hierbij aan (buiten)vensters, glazen deuren of staartpijpen van onderdruk kachelsystemen. Deze kunnen de traditionele luchtcirculatie in de saunacabine verstoren. De saunabanken zijn opgebouwd uit houten latten met een ruimte daartussen. Dit is noodzakelijk om de luchtcirculatie tot onder de banken te laten plaatsvinden. Hoe intensiever de aanwezige convectiewarmte, hoe warmer de sauna ervaren zal worden.
Geleidingswarmte
De relatieve luchtvochtigheid bepaald de hoeveelheid geleidingswarmte in de lucht. In de relatief droge saunalucht zal er nauwelijks sprake zijn van geleidingswarmte terwijl deze in bijvoorbeeld een stoombad optimaal aanwezig is. De hoeveelheid geleidingswarmte is sterk bepalend voor de gevoelstemperatuur. Hoe vochtiger de lucht hoe intensiever de overbrenging van warmte.
Condensatiewarmte
Zoals het verdampingsproces van transpiratie onze huid koelt omdat verdamping enorm veel energie (warmte) vraagt, komt er bij condensatie een aanzienlijke hoeveelheid energie vrij. Condensatie op de huid zal de huid verwarmen. Dit proces vindt in de saunacabine alleen plaats tijdens een opgieting, maar is in een stoombad de belangrijkste vorm van verwarming. Hier is niet alleen sprake van condensatie op de huid maar ook op de lucht zelf.
Stralingswarmte
Stralingswarme, of in natuurkundige termen infraroodlicht, kennen we allemaal van bijvoorbeeld de zon. Natuurlijk zendt ook het opgewarmde hout in de saunacabine warmte uit. Is de houttemperatuur minimaal 80oC. dan is er sprake van een golflengte infraroodstraling dat de huid makkelijk kan binnendringen en borg staat voor een intensieve opwarming van het lichaam. Stralingswarmte is in de saunacabine de belangrijkste verwarmingsbron voor het lichaam. In een stoombad is nauwelijks sprake van stralingswarmte.
Combinaties
U zult inmiddels begrijpen dat de intensiteit van de bovenstaande warmteoverbrengers bepalend is hoe wij de warmte ervaren. Kort door de bocht, hoe heter hoe droger de lucht moet zijn om het vol te kunnen houden en hoe lager de temperatuur hoe vochtiger de lucht moet zijn om het nog als prettig warm te ervaren. Nu kunnen we verklaren waarom een stoombad met een temperatuur van 50oC. te heet zal aanvoelen terwijl we ontspannen kunnen liggen in een saunacabine met een plafondtemperatuur van 90oC. In een bad is er zelfs sprake van contactwarmte waardoor 38oC. echt heet genoeg is.
Temperatuurregeling
In vorige columns heb ik laten zien dat ons lichaam gaat transpireren als de lichaamstemperatuur gaat oplopen. Het verdampen van zweet laat onze huid koelen. In de hete en droge lucht van de saunacabine kan dit proces optimaal plaatsvinden. In een stoombad is de lucht verzadigd en zal verdamping van zweet niet plaats vinden. In een warm bad is alleen sprake van verdamping van zweet van de lichaamsdelen boven water. In een heet bad, een stoombad of saunacabine zal ons lichaam dus zeer intensief opgewarmd worden, alleen op een totaal verschillende mannier.
Erik Bierenbroodspot
.