DE GRIEKSE EN ROMEINSE BADEN


De geschiedenis van de baden in de Oudheid begint met de Griekse gymnastiekzaal. Met de invoering van de zones van water en baden voor de hygiëne in het programma, neemt de gymnastiekzaal een primordiale sociale en architecturale context in de eerste gemeentevormen van baden in de Oudheid.
De zones van water zullen het fundamentele deel in de gymnastiekzaal niet alleen worden om zich schoon te maken maar van het plezier te nemen en te ontspannen zich voor en na de lichamelijke oefening.
Het zijn de Griekse baden die de eerste Romeinse baden hebben geïnspireerd en die de lichamelijke oefening als fundamenteel element van hun praktijk opnemen.
De gymnastiekzaal en de baden hebben een parallelle en aanvullende ontwikkeling ondergaan. In het begin werd de gymnastiekzaal ontworpen zoals een instelling voor de militairen, de training van jonge atleten en artistieke en intellectuele ontwikkeling van het volk. De baden in de gymnastiekzaal nemen een verbindingsrol tussen het lichamelijke deel dat werd uitgeoefend in het palaestra, en de filosofische discussie die plaatsvond in het exedra.
Het is in de tweede helft van de IVde eeuw voor JC dat de Griekse gymnastiekzaal zich in zijn typeplan ontwikkelt, en dus twee hoofdelementen omvat: een gebouw in de vorm van zuilengalerij met zalen rond een zuilengalerij die het hof van de palaestra afbakent, en een uitbreiding met mogelijkheden voor wedloop. Het is deze ruimteorganisatie die de meest gekozen oplossing voor de gymnastiekzaal en voor de palaestra schijnt te zijn.
Vervolgens zullen de bedekte mogelijkheden voor wedloop en wandeling de hoofdelementen van de gymnastiekzaal worden, en zullen zich buiten het palaestra bevinden. Hun betrekking met palaestra is flexibel en hangt af van de aard van het terrein.
Reeds aan Xde eeuw voor J-C, beginnen conflicten tussen de opvoeding van het lichaam en het intellect te blijken, die het moeilijk maken om het basisconcept van de gymnastiekzalen te handhaven. Het is vooral vanaf de eerste eeuw voor J-C dat belangrijke veranderingen in de gymnastiekzalen zullen plaatsvinden: Hij verandert zich trapsgewijs door de invoering van de baden van warm water. Twee factoren zijn beslissend voor deze verandering geweest; de achteruitgang van het atletische ideaal voor de intellectuele gezondheid en de groei van de populariteit van de warme baden en hydrothérapie. Het is deze nieuwe tendens, de lichamelijke oefening te binden aan de baden, die als model aan de Romeinse cultuur zal dienen.
De zones van baden in het palaestra waren bestemd voor het gebruik van de atleten en de bezoekers van de gymnastiekzaal, maar sinds Xe eeuw voor J-C bestond er reeds openbare baden in de stadscentra. Een van de kenmerken van deze baden was een architecturale aanpassing aan de natuurlijke vormen van grotten en rotsen. Sinds altijd tonen de Griekse baden een zeer duidelijke functionele definitie in hun plannen, maar organisatie in functie van de ruimte zal eerder het feit van de Romeinen zijn.
Het systeem van warm water in de Griekse baden was uiterst eenvoudig tot de lste eeuw voor J-C. Er bestonden geen machinale processen, het was voldoende om de zaal met de eenvoudige stoom van het warme water van de badkuipen of hout te verwarmen. Later wordt een nieuw en meer geavanceerd systeem ontwikkeld door de opwarming van ovens en door de hitte door de muren van de zalen te laten circuleren die aan de verlangde naar temperatuur werden verwarmd.
Tijdens deze periode zullen de thermen evolueren en zich aan de stijl van het Romeinse leven aanpassen. De Romeinen, zoals de Grieken, ondersteunden dat „men veel moet spelen om veel te kunnen werken“. Rome is de eerste stad op grote schaal die het belangrijkste deel zijn bevolking bezit, dat van de Staat afhangt. De maatschappij was geacht de gezondheid en het welzijn van het volk te beschermen. Dit principe is fundamenteel want vanaf dan, zullen thermes als openbare en aldus niet- betaalbare en open diensten voor iedereen worden beschouwd. Behalve een gebouw opgericht voor de roem van het imperium, werden de grootste complexen gebouwd om thermes te ontvangen, eveneens aangewezen door de keizers als „de luxehotels van het volk“.
Een ander soort baden zijn „balneae“, die zich van thermes door hun lagere omvang en hun particulier karakter differentiëren. Hun vestiging past zich aan de beschikbare ruimte in de stad en soms moeten muren een reeds bestaande bouw delen, in tegenstelling tot thermes die grote uitbreidingen speciaal bestemd voor hun bouw bezetten.
De Romeinse instellingen werden gekend als thermes waarin de baden zich met de lichamelijke oefening mengden. Van daar zal een nieuw soort gebouw blijken en de instelling of het bad speelt een even belangrijke rol als palaestra het. In dit gebouw palaestra de warme baden en de elementen van verenigen zich. De Grieken hebben op hun beurt de gymnastiekzaal door emphase die aan hun zones van douche wordt gegeven en door de bouw van de warme baden op een grotere schaal veranderd.
Het palaestra van Herculaneum schijnt een Romeinse interpretatie te zijn van de Grieks palaestra die los van de baden wil werken. We kunnen beschouwen dat zijn vorm en gebruik als een intermezzo tussen hellenistischequadriporticusen keizerlijke thermes werken. Zoals in het soort baden van pompéi, houdt het palaestra een meer bescheiden belang in het geheel van het gebouw.
Keizerlijke thermes waren enorme complexen, niet alleen om allerlei baden te ontvangen, maar men vond er eveneens lezingszalen, bibliotheken, portalen tuinen, palaestra en mogelijkheden voor wedloop voor de praktijk van lichamelijke oefeningen. Een van deze voorbeelden zijn thermes van Caracalla in Rome. Het blok dat (beschermt) de baden bevat evolueert in de kruising van twee hoofdhoofdlijnen: de hoofdlijn nordsud die natio-frigidarium-tepidariumcaldarium omvat, 1 ' Oost-West hoofdlijn waarvan frigidarium zich in het centrum bevindt en ze in de einden palaestra. Deze axiale en symmetrische plannen lieten een rationeel gebruik van het gebouw toe. Deze symmetrische samenstelling is een eenvoudige doublure van de ruimtes die het mogelijk maakt om een kant voor zijn schoonmaken te sluiten terwijl de andere kant normaal werd gebruikt. Bovendien gedurende de crisisperiodes, was het mogelijk om thermes met de helft van de kosten te beheren.
De Romeinen zullen een bewijs van hun technisch voorschot geven door de warme lucht te laten circuleren onder de bodem wat het mogelijk maakte om de zalen aan verlangde naar temperaturen te verwarmen. De bodem was uit de platen samengesteld die door een hypocaustes worden gehouden (vandaar niet van het systeem). De lucht kon eveneens tijdens de muren in tubulare circuleren.
Romeinse thermes sluiten dezelfde elementen in dan die van de Griekse Gymnastiekzalen, maar zullen een verandering ondergaan op het niveau van de afmetingen en de baden zullen een belangrijker deel nemen.
Hun voornaamste elementen zijn:

Thermes waren bestemd voor een dagelijks gebruik en zijn proces was:
Eerst de lichamelijke oefeningen in het palaestra om het bloedverkeer te stimuleren. Vervolgens de baden. De hoofdfunctie van tepidarium is de ontspanning; na de sport wordt een rust van een half-uur in deze sfeer van pracht om vervolgens naar de zeer warm caldarium te gaan door een korte overgang naar laconicum te eindigen, een zaal van zeer droge en warme atmosfeer die 70°c bereikt.
Na deze overgang, tenslotte, het schoonmaken en de massages, om in het grote zwembad van koud water van frigidarium te duiken dat dit proces van lichamelijke regeneratie sluit.