TEMPERATUURGRADIËNT: In de sauna het verschil van luchttemperatuur in het verticale vlak. De temperatuurgradiënt tussen vloer en plafond ligt in een goed verwarmde sauna  met elektrische kachel op ca 60 graden. In een dagelijks verwarmde openbare sauna, vooral bij gasverwarming zal de gradiënt lager zijn, omdat vaak de vloer een hogere temperatuur zal krijgen. Dit wordt vooral veroorzaakt door de dagelijkse warmte-instraling vanaf het plafond.

TEMPERATUURREGELING: Thermostaatregeling waarbij de temperatuur in de saunacabine automatisch wordt gemeten en geschakeld. De temperatuurregeling werkt altijd binnen bepaalde grenzen, de zgn. intervalinstel­ling. Sauna's met elektrische of gasverwarming kunnen zeer zuiver, tot op ongeveer 1 graad nauwkeurig, ingesteld worden. In moderne regelsystemen wordt de temperatuurregeling in een computerprogramma geïntegreerd, waarbij er door het opslaan van gegevens ook nog een soort tempera­tuurlogboek bewaard kan blijven.

UITWERKING VAN HET SAUNABAD: op het lichaam. Men kan de gevolgen van het saunabad onderscheiden in, de uitwerking op korte en op langere termijn, en ook of het één enkel of een regelmatig genomen saunabad betreft.

UITWERKINGEN VAN DE SAUNA WARMTE:

UITWERKING VAN DE AFKOELFASE:

DE UITWERKING VAN HET REGELMATIG GENOMEN SAUNABAD
OP LANGERE DUUR:

VAKOPLEIDING SAUNABEDRIJF:  Een door de Stichting vakopleiding Saunabedrijf, onder auspiciën van de Nederlandse Saunavereniging, georganiseer de cursus. De eerste cursus werd in 1968 door R. Vermeulen georganiseerd en is sindsdien jaarlijks georganiseerd. Sommige jaren telden meer dan één cursus. De Nederlandse Saunavereniging beschikt in Zwolle over een eigen cursusgebouw. Als basis voor de cursus dient het cursusboek "Saunaleer" hetgeen is geschreven door de docenten Fred ter Elst en Hans Plessen. Het gemiddelde aantal deelnemers per jaar bedraagt ca 40.

VEILIGHEIDSSCHAKELAAR: Tijdschakelaar welke na een bepaald aantal uren, de sauna­kachel automatisch uitscha-kelt. Bij particuliere saunakachels is deze regeling verplicht. Men kan immers het licht uitschakelen waarna de kachel onbeperkt blijft doorverwarmen. In openbare sauna's is een dergelijke tijdschakelaar niet erg praktisch, maar men kan overwegen om de verwarming via tijdklokjes te schakelen, zodat men zeker weet dat de verwarming niet functioneert als er geen personeel in het bedrijf aanwezig is.
VEILIGHEIDSTHERMOSTAAT: In de saunabesturing ingebouwd extra regelsysteem die ervoor zorgt dat bij een oververhitting, bijvoorbeeld door het niet goed functioneren van de regeling of door brand, de saunaverwarming automatisch uitschakelt.
VENTILATIE: het uitwisselen van gebruikte lucht in ruimten waar zich personen bevin­den is absoluut noodzakelijk.Onderstaande tabel geeft aan hoe vaak de lucht per uur minimaal vernieuwd moet worden. De gebruikte ventilatoren dienen daaraan te zijn aangepast.
Toiletten, 8 keer/h
Kantoren, 3-8 keer/h
Keuken, 12 keer/h
Zwemhallen, 30 keer/h
sauna’s,  5-2 keer/h
saunacabines kunnen meestal volstaan met een natuurlijk ventilatie, ook in Duitsland gaat men meer en meer daartoe over)

VENTILATIEKANAAL. Door in de wand een holle ruimte uit te sparen, met een opening aan de binnenzijde, op 50 cm boven de vloer en een uitlaatopening aan de buitenzijde op plafondhoogte, zal de afgevoerde lucht via een natuurlijke schoorsteentrek naar buiten kunnen stromen.

VENTILATIEOPENING: Door de typische luchtcirculatie in een saunacabine, zal de afgewerkte lucht, vooral ademhalingslucht, zich onder in de ruimte, onder de banken verzamelen, vandaar kan de lucht door een opening, op 50 cm, boven de vloer, zo mogelijk diagonaal tegenover de kachel, worden afgevoerd.

VERDAMPING: De overgang van vloeibaar naar gasvormig bijv. water naar waterdamp. Voor verdampen is warmte nodig, bij water 633 Watt per liter. (zie ook Condensatie)

VERDAMPINGSWARMTE: Zie verdamping (zie ook Condensatie)

VIHTA: Fins voor de bundel berkentwijgen met blad. Berkentwijgen die in de sauna gebruikt worden om de huid van zichzelf of anderen te masseren of te bekloppen.
De takken, met de bladeren worden  eerst in een emmer water geweekt, waardoor in de sauna de karakteristieke berkengeur ontstaat. Eén van de meest prettige onderdelen van het traditionele Finse bad. In moderne sauna's wordt nauwelijks van de Vihta gebruik gemaakt. Dit is dit te wijten aan een gebrek aan berkentwijgen en ook om hygiënische redenen. (zie ook Löyly. )

VLOER/ EN BODEMAFLOOP: (zie Sifon)  

VLOKMIDDEL: Stof welke de elektrische lading van stofdeeltjes in het zwembadwater, die zo klein zijn dat ze niet door het filter worden tegengehouden, zodanig verandert dat de deeltjes gaan samenvlokken. Meestal worden hiervoor aluminium of ijzerverbindingen gebruikt. Het vroeger veel gebruikte aluminiumsulfaat heeft het nadeel dat het alleen werkzaam is bij een vrij hoge pH* Moderne vlokmiddelen op basis van aluminiumhydroxidechloride hebben dat nadeel niet. Vlokmiddelen worden zeer spaarzaam gebruikt, maar het gebruik komt altijd de waterkwaliteit ten goede. Ze zijn onder diverse merknamen verkrijgbaar.

VOETENBAD: (Warm) In de therapiebaden van Kneipp, wordt het voetenbad gebruikt voor uiteenlopende therapieën. Het bad kan zijn uitgevoerd met losse kuipjes welke ieder keer door de klant, naar wens met lauw tot heet water gevuld worden, tot een circulatiebadje met gefilterd en gechloreerd water. De diepte van het water mag officieel niet groter zijn dan ongeveer 10 centimeter, het water moet tot de enkels reiken. In de meest openbare sauna's hebben de voetenbaden een diepte tot ongeveer 20 centimeter. De uitwerking van het voetenbad berust op de zogenaamde "voetzoolreflex" door een prikkeling van de zenuwuiteinden onder de voeten, ontstaat er een reflex in het hele lichaam, de huid ontspant zich de poriën openen zich en de zweetklieren beginnen te werken. Tijdens en na een warm voetenbad voelt men zich ontspannen en behaaglijk. Het voetenbad wordt genomen aan het begin van het saunabad, alvorens de sauna binnen te gaan en is dan bedoeld als voorbereiding op de opwarming. Na de afkoeling dient het voetenbad op het hele lichaam weer een behaaglijk en warm gevoel te geven. In openbare sauna's, waar het voetenbad vaak gechloreerd wordt, is er nog het bijkomende voordeel van de voetdesinfectie.

VOORREINIGING: Als onderdeel van het saunabad is de voorreiniging noodzakelijk om het lichaam op het saunabad voor te bereiden en uit hygiënische overwegingen tegenover zichzelf en andere saunagasten. Officieel is dit de enige plaats waarbij zeep of shampoo gebruikt wordt. Door veel saunagasten worden de haren gewassen nadat men van de sauna gebruik gemaakt heeft. Voor het effect van de sauna is een opwarming aan het eind van het saunabad echter minder gewenst, men kan gaan nazweten, terwijl door het gebruik van zeep de zuurgraad van de huid nadelig beïnvloed kan worden.
Warmtegeleiding: De constante voor warmtegeleiding is een materiaalconstante voor het aangeven van de hoeveelheid warmte (in Kcal) door een laagdikte van 1 meter in een uur bij een temperatuurverschil van 1 graad getransporteerd wordt. Metalen hebben een hoge temperatuurgeleiding. Bij gassen is de warmtegeleiding zeer laag. Bij droge lucht 0,02 kcal h/graad. Bij hout bedraagt deze geleidingswaarde 0,11 tot 0,20 en bij isolatiematerialen 0,03 tot 0,045.

.