Deel 6: De Lőyly plus+++ in praktijk

In mijn vorige column heb ik u meegenomen naar de mega-opgieting of aufguss. Zoals besproken blijft het bij dergelijke “rituelen” belangrijk om te weten wat kan en wat niet kan. Om de draad weer op te pakken kunt u de vorige uitgave van Leisure Management nog eens ter hand nemen.

Sauna-eisen
Als eerste moet u weten welke hoeveelheid water de saunaoven binnen een korte periode kan laten verdampen. Helaas laten de kleinere elektrische ovens maar beperkte verdamping toe zodat hier een mega-opgieting vaak niet eens mogelijk is. Elke saunacabine reageert anders op een bepaalde hoeveelheid water. Hoe groter de sauna hoe meer water u kunt laten verdampen. Hoe groter het verdampingsoppervlak (stenen op de saunaoven), hoe groter de hoeveelheid water kan zijn. U zult dit eerst experimenteel moeten vaststellen voordat u dit gaat toepassen met aanwezige gasten.

Hoeveelheden
Over het algemeen wordt een hoeveelheid van 5-8 liter water gebruikt bij een mega-opgieting. Aan de hoeveelheid water worden essentiële oliën naar keuze toegevoegd. Houdt wel rekening met de hoeveelheid olie. Teveel essentiële oliën opgelost in water maakt de aanwezigen benauwd. U kunt kiezen uit een enorm aanbod van verschillende oliën die speciaal geschikt gemaakt zijn om te laten verdampen over de saunaoven. Meestal vragen deze oplossingen om een verdunning van 5-10 ml “olie” op 5 liter water. Om brand en aanslag op de stenen te voorkomen adviseer ik u pure olie en olie die speciaal gemaakt is voor vernevelaars niet te gebruiken voor een opgieting.

Geuren
Veel voor dit doel gebruikte oliën zijn: eucalyptus, berken, mint, citroen, rozemarijn, dennen en lavendel. Zoekt u even verder door dan krijgt u ook de beschikking over geuren als slivowiz, gember, appel, kamille, kers, sinaasappel, perzik en anijs. Het is natuurlijk persoonlijk maar ik vind slivowiz een fantastische saunageur. Sommige combinaties als eucalyptus met berken of eucalyptus met mint doen het erg goed in de sauna.

Het spektakel
Op het moment dat u de juiste saunacabine met de juiste oven, de juiste hoeveelheid water, de juiste geur en de juiste verhouding gevonden hebt kan het spektakel beginnen. Gewapend met een houten of roestvast stalen emmer gevuld met uw brouwsel en een royale handdoek om uw nek geslagen loopt u al of niet met wat stukjes fruit en/of ijsblokjes uw van te voren ingelichte saunagasten tegemoet.

Uw show
Geachte aanwezigen. Ik ben blij deze survival vorm te mogen geven. Laat ik u eerst eens het één en ander uitleggen. Zoals u weet is het in de sauna vrij warm. Echter het gevoel dat het in de sauna ruim 80oC is heeft u niet. Dit komt voornamelijk omdat de lucht in de saunacabine naast erg heet ook enorm droog is. Droge lucht werkt isolerend waardoor de geleiding van warmte via de lucht wordt uitgesloten. Uw lichaam wordt in de sauna voornamelijk verwarmd door stralingswarmte. Uw huid ontvangt deze stralingswarmte vanaf het heet geworden plafond, de bovenste helft van de wanden en van de saunaoven zelf.
In de hete en droge saunalucht kan uw zweet vrij gemakkelijk verdampen. Het is juist dit verdampingsproces dat uw huid koelt. Het verdampen van het zweet vraagt namelijk een aanzienlijke hoeveelheid energie dat als warmte aan de huid wordt onttrokken.
Met de mega-opgieting ga ik deze mechanismen doorbreken. Ik zal de komende zes minuten in drie fasen ongeveer 7 liter water over de saunaoven laten verdampen. U zult begrijpen dat de lucht hierdoor steeds vochtiger wordt waardoor de lucht wel warmte kan gaan geleiden. U zult dit ervaren alsof het heter wordt. Dit gebeurt echter niet. De temperatuur zal absoluut niet omhoog gaan. Wel zal de waterdamp, die ik in de lucht breng, gaan condenseren op uw huid. Het is vooral deze condensatie die uw huidtemperatuur zal laten verhogen. Condensatie is namelijk het tegenovergestelde van verdampen. Bij het verdampen wordt warmte aan de huid onttrokken en bij condensatie komt er juist warmte vrij. Uw huid wordt warm en het lichaam reageert direct door alle bloedvaatjes in de huid wijd open te zetten. Dit is nodig om voldoende bloed aan te voeren om goed te kunnen zweten en het langsstromende bloed zal de huid enigszins koelen. Langzamerhand loopt uw lichaamstemperatuur op zodat we straks met z’n allen met een soort koorts de sauna zullen verlaten.

Het is daarom erg belangrijk dat als u de sauna straks verlaat, u eerst de buitenlucht inloopt. Blijft u alstublieft minimaal 10 minuten buiten en maximaal totdat u de eerste tekenen van het koud krijgen ervaart. Daarna koelt u rustig af met water. Niet te snel, doe het maar rustig aan. Goed koelen, maar in een rustig tempo, is belangrijk. Vergeet het hoofd niet af te koelen. Mensen die wel eens wat hoofdpijn aan de sauna overhouden koelen vaak het hoofd onvoldoende af. Aanwezigen met van nature al een lage bloeddruk kunnen bij het verlaten van de sauna straks een gevoel van duizeligheid krijgen. Indien u weet dat u een lage bloeddruk hebt, vraag ik u dit nu even kenbaar te maken. Ik zal dan straks even bij u in de buurt blijven.

Een heel verhaal
Het lijkt een heel verhaal. Dit is het ook. U moet uw gasten voorbereiden op wat komen gaat. De aanwezige lichamen moeten al een bepaalde opwarming ondergaan hebben voordat u mag beginnen. U kunt een stukje sauna-ervaring kwijt waardoor uw gasten vertrouwen in u als saunameester krijgen. U voedt uw gasten nog een beetje op en maakt een goede professionele indruk. Het is alleen wel eerst even wat oefenen.

De eerste liters
Zorg dat er geen gasten binnen een meter naast de kachel zitten. Vervolgens roert u even met een paar krachtige slagen uw brouwsel door en laat u in rap tempo 1/3 van de inhoud van de emmer over de oven verdampen. Pas hierbij op dat u uw hand en armen niet verbrand! Altijd van achteren naar voren, dus naar uzelf toe, werken. Stoom is immers erg heet. Wacht heel even en zwaai met uw handdoek horizontaal onder het plafond langs. Het is nu juist de kunst om de lucht goed in beweging te krijgen zonder de aanwezigen met de handdoek te raken. Tijdens mijn trainingen door het land gaat dit nogal eens mis en het heeft hier en daar wat oefening nodig. Daarna kunt u uw handdoek over de lengte dubbel vouwen en de gasten een persoonlijke zwaai toedienen. Dit echter van boven naar beneden, van beneden naar boven, van links naar rechts of net andersom. Door de lucht in beweging te brengen wordt de warmte als nog intenser ervaren. Dit komt voornamelijk omdat u de stilstaande en isolerende luchtlaag rond de huid doorbreekt en de waterdamp met de aanwezige lucht vermengd.

Fruit en ijsblokjes
Hierna kunt u wat partjes sinaasappel of citroen rond laten gaan. Hierop sabbelen of zuigen verlegd de aandacht en geeft de saunagast het gevoel weer wat aan te kunnen. Een ijsblokje om op te sabbelen of meerdere in de handen om te “koelen” is ook een leuke geste. Het helpt nauwelijks maar zet uw show wel kracht bij.

Het vervolg
Dit herhaalt u drie maal. Het is waarschijnlijk niet noodzakelijk om tussen de tweede en de derde ronde direct weer met ijs of/en fruit aan te komen. Dit kunt u ook bewaren tot op het laatst.
Na het laatste shot gegeven te hebben vertelt u de gasten dat het tijd is om de sauna te verlaten. Even nazweten is prima maar niet te lang. Het lichaam heeft voldoende warmte als buffer opgeslagen. In mijn verhaal vraag ik het publiek altijd even of de één na laatste deelnemer die de sauna verlaat mij buiten even een seintje wil geven. Zo weet ik dat er nog één persoon moet volgen.

Houd uw gasten in de gaten
U gaat zelf natuurlijk ook even naar buiten. Allereerst houdt u alle gasten goed in de gaten of er niet iets mis gaat en u moet zelf ook de buitenlucht in. Neem een strategische plaats in waarbij u de route vanaf de saunadeur naar buiten en het buitenterrein goed in de gaten kunt houden. Flauwvallen door een bloeddrukverlaging, kan bij dergelijke rituelen voorkomen en dan moet u direct kunnen handelen.

Volgend artikel
In het volgende artikel zal ik ingaan op wat u moet doen als er gasten zijn die duizelig worden of zelfs flauwvallen. Tevens kom ik met een aantal varianten op deze mega-opgieting. U kunt alvast in een lege sauna of met wat collega’s aan het werk om zonder gasten te oefenen.

>>naar deel 8>>
>>terug naar platform info>>